เมื่อผู้ใหญ่ในครอบครัวจากไปและทิ้งมรดกเป็นบ้านหรือที่ดินไว้ให้ ลูกหลานหลายคนมักกังวลว่าจะต้องเสีย "ภาษีมรดก" ก้อนโตหรือไม่ กฎหมายภาษีการรับมรดกของไทยกำหนดเกณฑ์ไว้อย่างไร มาทำความเข้าใจกันครับ
ใครบ้างที่ "รอด" จากภาษีมรดก?
ข่าวดีคือ กฎหมายคุ้มครองประชาชนทั่วไปที่ไม่ได้มีทรัพย์สินมหาศาล โดยคุณจะ ไม่ต้องเสียภาษีมรดกเลย หากมูลค่ามรดกที่ได้รับ (รวมทั้งบ้าน ที่ดิน เงินสด หุ้น) มูลค่ารวมไม่เกิน 100 ล้านบาท (ต่อคน)
ดังนั้น สำหรับมนุษย์เงินเดือนและครอบครัวชนชั้นกลางทั่วไปที่รับมรดกบ้านและที่ดินมูลค่าหลักล้าน หรือสิบล้าน สบายใจได้เลยครับว่าไม่โดนเก็บภาษีส่วนนี้แน่นอน
อัตราภาษีสำหรับผู้ที่รับมรดกเกิน 100 ล้านบาท
หากคุณโชคดีได้รับมรดกเกิน 100 ล้านบาท กฎหมายจะเก็บภาษี เฉพาะส่วนที่เกิน 100 ล้านบาทเท่านั้น โดยแบ่งอัตราดังนี้:
- อัตรา 5%: สำหรับผู้รับมรดกที่เป็น บุพการี (พ่อแม่) หรือ ผู้สืบสันดาน (ลูกหลาน)
- อัตรา 10%: สำหรับผู้รับมรดกที่เป็นบุคคลอื่นๆ เช่น พี่น้อง ลุงป้าน้าอา หรือคนนอกครอบครัว
ยกตัวอย่างการคำนวณ
นาย ก. ได้รับมรดกที่ดินจากคุณพ่อ มูลค่า 120 ล้านบาท
- ส่วนที่ได้รับการยกเว้น: 100 ล้านบาทแรก
- ส่วนที่ต้องนำมาคิดภาษี: 20 ล้านบาท (ส่วนที่เกิน)
- ภาษีที่ต้องจ่าย (อัตรา 5% เพราะเป็นลูก): 20,000,000 x 5% = 1,000,000 บาท
ค่าธรรมเนียมอื่นๆ ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้
แม้คุณจะไม่ต้องเสียภาษีมรดกเพราะมูลค่าไม่ถึง 100 ล้านบาท แต่เมื่อไปจดทะเบียนรับโอนมรดกที่กรมที่ดิน คุณยังต้องเสีย "ค่าธรรมเนียมการโอนกรรมสิทธิ์รับมรดก" ดังนี้:
- โอนให้ผู้สืบสันดาน (ลูกที่ชอบด้วยกฎหมาย) หรือคู่สมรส: เสียค่าธรรมเนียม 0.5% ของราคาประเมิน
- โอนให้ญาติพี่น้องคนอื่นๆ: เสียค่าธรรมเนียม 2% ของราคาประเมิน