โฉนดที่ดินชำรุด หรือสูญหาย ต้องทำอย่างไร?

ถ้าโฉนดที่ดิน (น.ส. 4 จ.) ของคุณโดนปลวกกิน ไฟไหม้ น้ำท่วม หรือหาไม่เจอ ไม่ต้องตกใจไปครับ เพราะต้นขั้วของโฉนดยังถูกเก็บรักษาไว้อย่างปลอดภัยที่กรมที่ดิน คุณสามารถดำเนินการขอ "ออกใบแทนโฉนดที่ดิน" ได้ โดยมีขั้นตอนดังนี้ครับ

กรณีที่ 1: โฉนดสูญหาย หรือ หาไม่เจอ

1. แจ้งความลงบันทึกประจำวัน: ให้เจ้าของที่ดินนำบัตรประชาชน ไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ (ควรเป็นท้องที่ที่โฉนดหาย) เพื่อขอ "รายงานประจำวันรับแจ้งเป็นหลักฐาน" ว่าโฉนดสูญหายจริง
2. ไปที่สำนักงานที่ดิน: นำใบแจ้งความ บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน (พร้อมพยานที่เชื่อถือได้ 2 คน ที่รู้จัดเจ้าของที่ดิน) ไปติดต่อสำนักงานที่ดินเขตที่ที่ดินนั้นตั้งอยู่
3. กระบวนการของกรมที่ดิน: เจ้าหน้าที่จะทำการสอบสวน หากเชื่อได้ว่าหายจริง จะทำการ ประกาศลงในที่เปิดเผยเป็นเวลา 30 วัน (เพื่อกันคนสวมรอยเอาโฉนดไปทำธุรกรรม)
4. รับใบแทนโฉนด: หากครบ 30 วันแล้วไม่มีใครมาคัดค้าน เจ้าหน้าที่จะออก "ใบแทนโฉนดที่ดิน" ให้ใหม่ ซึ่งมีสถานะทางกฎหมายเทียบเท่าโฉนดตัวจริงทุกประการ (มีตราประทับสีแดงคำว่า "ใบแทน" อยู่ด้านบน)

กรณีที่ 2: โฉนดชำรุด (แต่ยังพอมีเศษซาก)

กรณีนี้จะง่ายกว่าสูญหายมากครับ หากโฉนดคุณโดนปลวกกิน หรือเปียกน้ำจนเปื่อยยุ่ย แต่ ยังมีเศษเนื้อโฉนดที่เหลือให้พออ่าน ตำแหน่งที่ดิน ชื่อ หรือตราประทับได้

• ไม่ต้องไปแจ้งความที่สถานีตำรวจ
• ให้นำเศษซากโฉนดนั้น ไปยื่นคำร้องที่สำนักงานที่ดินได้เลย
• เจ้าหน้าที่จะสอบสวนและสามารถ "ออกใบแทนโฉนดให้ได้ทันที" โดยไม่ต้องรอติดประกาศ 30 วันครับ